Wat is Proxmox Backup Server, en is die op zichzelf genoeg?

Wat is Proxmox Backup Server?

Proxmox Backup Server is een client-servergebaseerd back-upsysteem, gebouwd voor Proxmox VE. Het maakt een back-up van virtuele machines, containers en fysieke hosts, en is gratis open-sourcesoftware onder de AGPL v3-licentie.

Volgens de documentatie van Proxmox Backup Server (versie 4.2 op het moment van schrijven) zijn dit de belangrijkste bouwstenen:

• Incrementele back-ups: alleen de wijzigingen sinds de vorige back-up worden gelezen en verstuurd.
• Deduplicatie: identieke datablokken worden één keer opgeslagen. Dat houdt het opslaggebruik laag als je veel vergelijkbare VM's back-upt.
• Zstandard-compressie: snelle compressie van de data die wel wordt opgeslagen.
• Versleuteling aan de clientkant: back-ups kunnen met AES-256-GCM worden versleuteld voordat ze de host verlaten, en transport verloopt via TLS.
• SHA-256-checksums: van elk datablok (chunk) wordt een checksum gemaakt, zodat corruptie kan worden opgespoord.
• Remote sync en tape: datastores kunnen worden gesynchroniseerd met een andere PBS-instantie, en tapelibraries worden ondersteund.

PBS is de logische eerste laag: het deel van een strategie voor Backup as a Service dat het dichtst bij je hypervisors (de software waarop je VM's draaien) zit en snel lokaal terugzetten geeft.

Waarom kiezen steeds meer organisaties voor Proxmox en PBS?

Twee redenen komen het vaakst terug: voorspelbare kosten na de licentiewijzigingen van VMware, en het feit dat Proxmox VE en PBS zijn ontworpen om samen te werken.

Nadat Broadcom VMware had overgenomen, schafte het eeuwigdurende licenties af, zette het klanten over op abonnementsbundels en stapte het over op prijzen per core. In april 2024 meldde Computer Weekly dat de Europese cloudvereniging CISPE en zakelijke gebruikersgroepen uit België, Frankrijk, Duitsland en Nederland bij de Europese Commissie hadden geklaagd over die voorwaarden. Veel IT-teams en MSP's gingen Proxmox VE testen.

Staat Proxmox VE er eenmaal, dan is PBS het logische back-updoel. De Proxmox VE-handleiding Backup and Restore adviseert PBS op een eigen, aparte host te draaien vanwege de deduplicatie en andere functies. Twee functies tellen mee in het dagelijks gebruik:

• Live-restore: een VM kan starten vanaf een PBS-back-up terwijl de data op de achtergrond nog wordt teruggekopieerd. Dat verkort de downtime van grote VM's.
• Bestanden terugzetten: je kunt door een back-up bladeren en losse bestanden of mappen downloaden zonder de hele VM terug te zetten.

Stap je over van VMware? Plan back-ups tijdens de migratie, niet erna. We beschermen allebei, zie back-up van VMware en Hyper-V en Proxmox-back-up.

Hoe beschermt PBS tegen ransomware, en waar houdt dat op?

PBS beschermt bestaande back-ups tegen een gehackte Proxmox VE-host, omdat het data die al is opgeslagen nooit herschrijft. PBS beschermt je niet tegen een aanvaller die de PBS-server zelf in handen heeft, en ook niet tegen het verlies van de locatie waar de server staat.

Het ransomwaregedeelte van de PBS-opslagdocumentatie is hier opvallend duidelijk over. Het zegt dat een gehackte client bestaande back-ups "niet kan corrumperen of wijzigen". Daarna adviseert het extra maatregelen: volg de 3-2-1-regel, maak off-site kopieën met remote sync jobs of tape, geef back-upclients API-tokens die niets kunnen verwijderen en ruim op (prune) op de PBS-server in plaats van vanaf de client. Het waarschuwt ook dat verificatietaken knoeierij kunnen opsporen, maar dat geavanceerde ransomware ze mogelijk omzeilt, en adviseert regelmatig testherstel naar nieuwe guests.

Dat geldt niet alleen voor Proxmox. Elke back-up op één server, in één gebouw, onder de beheeraccounts van productie, is een single point of failure: één punt waarvan alles afhangt.

Heb je een off-site kopie van je Proxmox-back-ups nodig?

Ja. De eigen documentatie van Proxmox adviseert minstens één off-site kopie, en de 3-2-1-1-0-regel gaat verder: één kopie is ook onveranderbaar of air-gapped (zonder verbinding met je netwerk), met nul fouten bij hersteltests.

De 3-2-1-1-0-regel betekent drie kopieën van je data, op twee soorten media, één off-site, één onveranderbaar of offline, en nul fouten bij verificatie. Een lokale PBS-datastore dekt de eerste kopie en snel terugzetten. Bij de andere kopieën schieten de meeste Proxmox-omgevingen tekort.

Gebruik je een tweede PBS, stel de sync job dan zo in dat snapshots die op de bron verdwijnen niet ook op het doel worden verwijderd. Proxmox wijst erop dat dit voorkomt dat verwijderingen van een aanvaller op de primaire server zich naar je kopie verspreiden.

Hoe controleer je of je Proxmox-back-ups echt terug te zetten zijn?

Draai verificatietaken voor integriteit en doe echte testherstellen voor herstelbaarheid. Een verificatietaak vertelt je dat de opgeslagen data overeenkomt met de checksums. Alleen een herstel vertelt je dat de VM opstart en de applicatie werkt.

De PBS-documentatie over onderhoud adviseert alle back-ups minstens maandelijks opnieuw te verifiëren, ook als ze eerder slaagden, omdat schijven in de loop van de tijd slijten. Een werkbare routine ziet er zo uit:

1. Plan een verificatietaak voor nieuwe snapshots, plus een maandelijkse taak die alles opnieuw verifieert.
2. Zet elke maand één VM terug naar een nieuwe guest-ID op een geïsoleerd netwerk, nooit over het origineel heen.
3. Controleer of hij opstart, of de diensten starten en of recente data aanwezig is.
4. Meet hoe lang het terugzetten duurt en vergelijk dat met hoe lang het bedrijf zonder dat systeem kan.
5. Gebruik bestanden terugzetten om één bestand terug te halen, zodat het team de stappen kent.
6. Leg het resultaat vast als bewijs voor auditors.

Meer over testniveaus en meetwaarden lees je in hoe weet je of je back-up echt werkt?

Waar let je op bij een beheerde Proxmox-back-up?

Zoek een kopie die in elk opzicht los staat van je Proxmox-omgeving: een andere locatie, andere inloggegevens, opslag die niet kan worden gewijzigd en dagelijkse controles.

• Locatie en recht: waar staat de data en welk rechtsgebied is van toepassing? Onze Proxmox-back-ups blijven in onze eigen Tier III-datacenters in Nederland en Duitsland, onder EU-recht en onafhankelijk van de grote Amerikaanse cloudaanbieders.
• Onveranderbaarheid en air gap: we bewaren onveranderbare back-ups met Object Lock plus een air-gapped kopie, volgens de 3-2-1-1-0-regel.
• Controles en monitoring: elke back-uptaak wordt automatisch gecontroleerd, back-ups worden gescand op malware en het platform wordt 24/7 gemonitord.
• Toegangsbeheer: voor beheeracties is MFA (meervoudige authenticatie) nodig, en data wordt tijdens transport naar onze datacenters met AES-256 versleuteld.
• Hulp bij terugzetten: granulair terugzetten, en persoonlijke support in het Nederlands, Duits of Engels als je een VM terug nodig hebt.

Voor organisaties onder NIS2 is dit ook een bestuurlijk punt. NIS2-artikel 21(2)(c) noemt bedrijfscontinuïteit, zoals back-upbeheer en disaster recovery (je systemen weer draaiend krijgen na een calamiteit), en crisisbeheer als verplichte maatregel. Lees wat artikel 21 vraagt. MSP's die Proxmox voor meerdere klanten beheren, kunnen onze multi-tenant console gebruiken; zie ons partnerprogramma.

Wat je nu kunt doen

Houd PBS. Het is een degelijke eerste laag: snelle lokale back-ups, deduplicatie, versleuteling aan de clientkant en snel terugzetten. Wat PBS niet kan zijn, is je enige kopie, want één server op één locatie onder één set beheeraccounts kan in één incident verloren gaan.

Controleer deze week drie dingen: kunnen je back-upclients snapshots verwijderen, bestaat er een kopie buiten je gebouw, en wanneer heb je voor het laatst een VM naar een nieuwe guest teruggezet? Ons overzicht van Backup as a Service legt uit hoe dat in een bredere strategie past.

Wil je een Proxmox-herstel vanuit een EU-datacenter zien? Plan een gratis demo van 15 minuten en praat met een engineer in het Nederlands, Duits of Engels.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies.