Back-up
Hoe kies je het juiste back-upplan voor je bedrijf?
Er is niet één juist back-upproduct. Er is wel een juiste set antwoorden over je data. Heb je die, dan wordt de keuze veel makkelijker.

Het korte antwoord
Begin bij je data, niet bij een product. Maak een lijst van de systemen waar je bedrijf niet buiten kan. Bepaal hoeveel recent werk elk systeem mag verliezen en hoe snel het terug moet zijn. Stel de bewaartermijn vast op basis van wet en praktijk. Kies dan een dienst die onveranderbare kopieën buiten je netwerk bewaart en met geteste herstelacties bewijst dat herstel werkt.
Belangrijkste punten
- Een back-upplan beantwoordt zes vragen: wat je back-upt, hoe vaak, hoe lang je het bewaart, waar de kopieën staan, wie ze terugzet en hoe je dat test.
- Cloudapps zoals Microsoft 365 en Google Workspace hebben een eigen back-up nodig. De leverancier houdt de dienst in de lucht, maar je data blijft jouw verantwoordelijkheid.
- De bewaartermijn wordt vaak door de wet bepaald: de Belastingdienst verplicht bedrijven hun administratie 7 jaar te bewaren, en gegevens over onroerend goed 10 jaar.
- Minstens één kopie moet onveranderbaar zijn en buiten je netwerk staan, want aanvallers proberen bij de meeste ransomware-aanvallen de back-ups aan te tasten.
- De AVG vraagt dat je persoonsgegevens tijdig kunt herstellen en dat je dit regelmatig test. Een plan dat je niet kunt aantonen, is dus niet af.
Wat hoort er in een back-upplan voor je bedrijf?
Een back-upplan is een kort, schriftelijk antwoord op zes vragen: wat je back-upt, hoe vaak, hoe lang je het bewaart, waar de kopieën staan, wie ze terugzet en hoe je dat test. Kun je alle zes de vragen per systeem beantwoorden, dan heb je een plan.
De meeste kleine en middelgrote bedrijven hebben back-ups, maar geen plan. Een server krijgt een nachtelijke taak, van Microsoft 365 wordt aangenomen dat het zichzelf regelt en niemand heeft ooit een volledig herstel geprobeerd. De gaten merk je pas op de dag dat je de data nodig hebt.
Eén pagina per systeem is genoeg. De keuze voor een tool volgt daar vanzelf uit. Op onze pagina over Backup as a Service lees je hoe een beheerde dienst elk onderdeel afdekt.
| Vraag | Wat je bepaalt | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Wat? | Systemen en data binnen de scope | Mailboxen, SharePoint, boekhouddatabase, ontwerpbestanden, laptops |
| Hoe vaak? | Recovery point objective (RPO), het maximale dataverlies | Elke paar uur voor de boekhouddatabase, dagelijks voor het archief |
| Hoe snel? | Recovery time objective (RTO), de maximale hersteltijd | Boekhouding binnen een halve dag terug |
| Hoe lang? | Bewaartermijn | Financiële administratie 7 jaar |
| Waar? | Kopieën, locaties, rechtsgebied | Onveranderbare kopie in een EU-datacenter plus een air-gapped kopie (een kopie zonder verbinding met je netwerk) |
| Wie en hoe getest? | Eigenaar, herstelprocedure, testschema | Office manager plus IT-partner; elk kwartaal een testherstel |
Welke data en systemen moet je bedrijf back-uppen?
Alles wat je bedrijf nodig heeft om te blijven draaien, ook data in cloudapps. De handleiding over het back-uppen van je data van het Britse NCSC adviseert een kopie te maken van alle data die je bedrijf nodig heeft om te functioneren, van e-mail en facturatie tot klantgegevens.
Loop een gewone werkweek door en noteer elk systeem dat mensen gebruiken. Controleer dan waar de data van dat systeem echt staat:
- E-mail en bestanden in de cloud: Microsoft 365 (Exchange, OneDrive, SharePoint, Teams) en Google Workspace (Gmail, Drive, Agenda, Contacten). Deze aanbieders houden geen onafhankelijke back-up voor je bij, zoals we uitleggen in Maakt Microsoft 365 een back-up van mijn data?
- Servers en virtuele machines: VMware-, Hyper-V- of Proxmox-hosts en Linux-servers.
- Databases: SQL Server-databases achter boekhoud-, ERP- of branchesoftware.
- Bestandsopslag: NAS-apparaten, die vaak jaren aan gedeelde bestanden bevatten.
- Publieke cloud: workloads in AWS, Azure of Google Cloud.
- Laptops en desktops: werk dat alleen op één apparaat staat.
Wij maken een back-up van al deze systemen, met onbeperkt veel back-uptaken en onbeperkte opslag.
Hoe vaak maak je een back-up en hoe lang bewaar je back-ups?
Maak van elk systeem zo vaak een back-up als de kosten van verloren werk rechtvaardigen. Bewaar kopieën zo lang als de wet en je eigen herstelbehoefte vragen. Dat zijn twee aparte beslissingen.
Frequentie: hoeveel werk mag je kwijtraken?
NIST definieert het recovery point objective als het tijdstip waarnaar data hersteld moet zijn na een storing. Simpel gezegd: de RPO is hoeveel werk je kunt missen en opnieuw kunt doen. Een druk bestelsysteem heeft misschien meerdere back-ups per dag nodig. Voor een naslagarchief is één per week soms genoeg. Onze uitleg over RTO en RPO helpt je bij het kiezen van doelen.
Bewaartermijn: hoe ver terug moet je kunnen?
- Wettelijke bewaartermijn: in Nederland verplicht de Belastingdienst bedrijven hun administratie 7 jaar te bewaren en gegevens over onroerend goed 10 jaar. Duitsland kent eigen bewaartermijnen voor handels- en belastinggegevens. Check die met je accountant.
- Niet langer dan nodig: AVG-artikel 5(1)(e) beperkt hoe lang je persoonsgegevens in herleidbare vorm bewaart. Een lange bewaartermijn heeft dus een reden nodig.
- Herstel na een aanval: indringers blijven vaak een tijd verborgen. Volgens M-Trends 2026 van Mandiant is de mediane verblijftijd wereldwijd 14 dagen. Bewaar dus herstelpunten die verder terug gaan dan dat.
Waar bewaar je de back-ups van je bedrijf?
Op meer dan één plek, met minstens één kopie die niet kan worden gewijzigd en niet met je netwerk is verbonden. Aanvallers zoeken eerst naar back-ups. Een kopie op hetzelfde netwerk als je servers is dus niet genoeg.
De richtlijnen van het NCSC voor kleine bedrijven waarschuwen dat een back-upapparaat niet verbonden mag blijven als je het niet gebruikt, omdat malware aangesloten opslag kan bereiken. Het risico is reëel voor kleinere bedrijven: het Data Breach Investigations Report 2025 van Verizon vond ransomware in 88% van de datalekken bij kleinere organisaties. En in het onderzoek van Sophos uit 2024 zei 94% van de ransomware-slachtoffers dat aanvallers hun back-ups probeerden aan te tasten.
De 3-2-1-1-0-regel vat het antwoord samen: drie kopieën, op twee soorten opslagmedia, één off-site, één onveranderbaar of air-gapped, en nul fouten na een gecontroleerd herstel. Kijk ook welk land zijn wetgeving van toepassing heeft op de opslagaanbieder. In ons artikel over datasoevereiniteit lees je waarom dat voor Europese bedrijven telt.
Zelf beheerde back-up, cloudsynchronisatie of Backup as a Service: wat past?
Voor de meeste mkb-bedrijven zonder eigen IT-team geeft Backup as a Service de meeste bescherming voor de minste moeite. Synchronisatietools zijn geen back-up. Zelf beheerde oplossingen hangen af van iemand die ze elke dag controleert.
| Optie | Goed voor | Let op |
|---|---|---|
| USB-schijf of NAS op kantoor | Snel lokaal bestanden terugzetten | Zelfde gebouw en netwerk als de originelen; makkelijk te vergeten |
| Cloudsynchronisatie (OneDrive, Google Drive, Dropbox) | Delen en overal werken | Verwijderingen en versleuteling worden mee gesynchroniseerd; korte hersteltermijnen |
| Zelf beheerde back-upsoftware | Teams met back-upkennis in huis | Je beheert opslag, updates, monitoring en tests zelf |
| Backup as a Service | Mkb-bedrijven die beheerde, bewaakte back-ups willen | Check waar de data staat, of ze onveranderbaar is, in welke taal je support krijgt en wat de SLA's voor herstel zijn |
In onze gids over cloudopslag of cloudback-up lees je waarom synchronisatie geen back-up is.
Onze antwoorden: je data blijft in onze eigen Tier III-datacenters in Nederland en Duitsland, onder EU-recht. Back-ups zijn onveranderbaar met Object Lock, plus een air-gapped kopie. Elke back-uptaak wordt automatisch gecontroleerd en kritieke workloads herstellen we binnen een SLA van 4 uur. Je zet gericht terug: één bestand of een hele server. We zijn ISO 27001- en NEN 7510-gecertificeerd, sluiten bij elk contract een verwerkersovereenkomst af en bieden persoonlijke support in het Nederlands, Duits en Engels.
Hoe test en documenteer je je back-upplan?
Zet op een vast moment echte data terug, meet de tijd aan de hand van je doelen en schrijf het resultaat op. Een plan dat je niet hebt getest, is een hoop en geen plan.
- Wijs een eigenaar aan voor het plan en een plaatsvervanger, plus de contactgegevens van je IT-partner.
- Schrijf de herstelstappen op voor elk systeem, inclusief waar de inloggegevens liggen als je gewone systemen uitvallen.
- Test regelmatig. Zet minstens één keer per kwartaal een bestand, een mailbox en een volledige server terug en vergelijk de tijd met je RTO.
- Bewaar het bewijs: datum, wat je hebt teruggezet, hoe lang het duurde en wat er misging.
- Evalueer jaarlijks, of als je een systeem toevoegt, verhuist of van leverancier wisselt.
Dit verwachten ook toezichthouders. AVG-artikel 32(1)(c) vraagt om het vermogen om de beschikbaarheid van en de toegang tot persoonsgegevens tijdig te herstellen, en artikel 32(1)(d) om regelmatige tests van je maatregelen. In onze gids over hoe je controleert of je back-up werkt lees je waar je op let.
Wat je nu kunt doen
Kies je back-upplan door eerst de zes vragen te beantwoorden: wat, hoe vaak, hoe snel, hoe lang, waar en wie test het. Kies dan de optie die elk systeem dekt waar je op vertrouwt, een onveranderbare kopie buiten je netwerk bewaart en je laat bewijzen dat herstel werkt.
Valt je organisatie onder NIS2, dan is back-up ook een wettelijke plicht. NIS2-artikel 21(2)(c) van Richtlijn (EU) 2022/2555 noemt bedrijfscontinuïteit, zoals back-upbeheer en disaster recovery, en crisisbeheer. Op onze pagina over Backup as a Service zie je hoe de onderdelen samenhangen.
Wil je een second opinion over je huidige opzet? Vraag een gratis assessment aan of plan een demo van 15 minuten om te zien hoe een herstel vanuit een EU-datacenter gaat.
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies.
Veelgestelde vragen
Wat is de 3-2-1-back-upregel?
Bewaar drie kopieën van je data, op twee soorten opslag, met één kopie off-site. Veel organisaties gebruiken nu 3-2-1-1-0. Die voegt een onveranderbare of air-gapped kopie toe die ransomware niet kan aanpassen, en nul fouten na een gecontroleerd herstel, omdat aanvallers zoeken naar back-ups die ze kunnen bereiken.
Wat moet een back-upplan voor een klein bedrijf dekken?
Elk systeem dat het bedrijf nodig heeft om te draaien. Dat zijn meestal e-mail en bestanden in Microsoft 365 of Google Workspace, servers of virtuele machines, databases achter boekhoud- of ERP-software, NAS-opslag en laptops. Begin met een lijst van wat mensen in een gewone week gebruiken. Check dan waar de data van elk systeem echt staat.
Moet ik een back-up maken van Microsoft 365 of Google Workspace?
Ja, als je wilt herstellen na verwijderingen, ransomware of een gehackt account, ook buiten de standaard hersteltermijnen. Microsoft en Google houden hun diensten beschikbaar, maar de verantwoordelijkheid voor je data blijft bij jou. De prullenbak van Microsoft 365 bewaart verwijderde items tot 93 dagen. Met een onafhankelijke back-up kun je verder terug.
Hoe lang moet een bedrijf zijn back-ups bewaren?
Lang genoeg om aan de wettelijke bewaartermijn te voldoen en om na een aanval een schone kopie te vinden, maar voor persoonsgegevens niet langer dan nodig. In Nederland verplicht de Belastingdienst 7 jaar voor bedrijfsadministratie en 10 jaar voor gegevens over onroerend goed. Bewaar voor herstel na ransomware herstelpunten die verder teruggaan dan de waarschijnlijke verblijftijd van een aanvaller.
Hoe vaak moet ik mijn back-ups testen?
Minstens één keer per kwartaal voor kritieke systemen en na elke grote wijziging, zoals een migratie of een nieuwe applicatie. Zet echte data terug, zoals een bestand, een mailbox en een volledige server, en meet de tijd aan de hand van je hersteldoel. Houd van elke test een verslag bij, want auditors en verzekeraars vragen vaak om dat bewijs.
Bronnen
- Small organisations guide to cyber security: backing up your dataNCSC UK, 2026
- Administratie bewaren voor de btw: 7 of 10 jaar?Belastingdienst, 2026 (geraadpleegd)
- Glossary: recovery point objective (RPO), from NIST SP 800-34 Rev. 1NIST Computer Security Resource Center, 2010
- M-Trends 2026 Report (executive edition)Mandiant, Google Cloud, 2026
- Verizon's 2025 Data Breach Investigations Report: news releaseVerizon, 2025
- The impact of compromised backups on ransomware outcomesSophos, 2024
- Verordening (EU) 2016/679 (Algemene verordening gegevensbescherming)EUR-Lex, Publicatiebureau van de Europese Unie, 2016
- Richtlijn (EU) 2022/2555 (NIS2-richtlijn)EUR-Lex, Publicatiebureau van de Europese Unie, 2022


